{"id":129,"date":"2025-02-28T18:30:05","date_gmt":"2025-02-28T18:30:05","guid":{"rendered":"https:\/\/akepsikoloji.com.tr\/?p=129"},"modified":"2025-02-28T18:56:32","modified_gmt":"2025-02-28T18:56:32","slug":"dehb-dikkat-eksikligi-hiperaktivite-bozuklugu-nedir-tedavisi-surec-kalitimsal-etkileri-ailede-dehb-okulda-dehb","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akepsikoloji.com.tr\/?p=129","title":{"rendered":"DEHB (Dikkat Eksikli\u011fi Hiperaktivite Bozuklu\u011fu) Nedir ? Tedavisi ? S\u00fcre\u00e7 ? Kal\u0131t\u0131msal etkileri ? Ailede DEHB ? Okulda DEHB ?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignright size-medium\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"200\" height=\"300\" src=\"https:\/\/akepsikoloji.com.tr\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/WhatsApp-Gorsel-2025-02-28-saat-21.15.25_0a9bd78c-200x300.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-131\" srcset=\"https:\/\/akepsikoloji.com.tr\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/WhatsApp-Gorsel-2025-02-28-saat-21.15.25_0a9bd78c-200x300.jpg 200w, https:\/\/akepsikoloji.com.tr\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/WhatsApp-Gorsel-2025-02-28-saat-21.15.25_0a9bd78c-683x1024.jpg 683w, https:\/\/akepsikoloji.com.tr\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/WhatsApp-Gorsel-2025-02-28-saat-21.15.25_0a9bd78c.jpg 735w\" sizes=\"auto, (max-width: 200px) 100vw, 200px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"has-small-font-size wp-block-paragraph\">DEHB g\u00fcn\u00fcm\u00fcz d\u00fcnyas\u0131nda en \u00e7ok kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan \u00e7ocukluk hastal\u0131klar\u0131ndan bir psikiyatrik bozukluklar\u0131 aras\u0131nda bulunmaktad\u0131r. Tedavi ile belirgin seviyelerde d\u00fczelmelerin oldu\u011fu, ancak \u00e7ocukluk \u00e7a\u011f\u0131nda tedavi edilse bile ileriki d\u00f6nemlerde yeti\u015fkinlik d\u00f6nemlerinde beraberinde bir\u00e7ok soruna neden olabilmektedir. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz literat\u00fcr \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda ula\u015f\u0131labilirlik ve toplum i\u00e7erisinde en \u00e7ok bilinen duyulan hastal\u0131klardan biri oldu\u011fu i\u00e7in en fazla ara\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir bozukluktur.(\u00d6zbay, A. &amp; Kayhan, Z. 2024).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size wp-block-paragraph\">DSM-5\u2019e g\u00f6re(2013) DEHB, \u00e7ocukluk \u00e7a\u011f\u0131nda ba\u015flayan ve dikkatsizlik, hiperaktivite ve d\u00fcrt\u00fcsellik belirtileri ile karakterize edilen bir n\u00f6rogeli\u015fimsel bozukluktur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size wp-block-paragraph\">DSM5\u2019te DEHB iki temel belirti grubuna ayr\u0131lmaktad\u0131r Dikkatsizlik ve Hiperaktivite\/D\u00fcrt\u00fcsellik. Bu temel iki belirti grubunda da son yap\u0131lan g\u00fcncelleme do\u011frultusunda ergenler ve yeti\u015fkinlerde belirtilerden en az 5 tanesinin olmas\u0131 gerekti\u011fi y\u00f6n\u00fcnde g\u00fcncelleme yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Daha \u00f6nce eski ad\u0131yla DEB olarak bilinen DSM-4 te yer alan Dikkat Eksikli\u011fi Bozuklu\u011fu tan\u0131m\u0131nda en az 6 belirtinin bulunmas\u0131 gerekti\u011fi yazmaktayd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size wp-block-paragraph\">Peki bu belirtiler neler iki grupta inceleyecek olursak;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>A.Dikkatszilik Belirtileri<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size wp-block-paragraph\">En az 6 ay s\u00fcreyle, geli\u015fim d\u00fczeyiyle uyumsuz olacak ve g\u00fcnl\u00fck i\u015flevselli\u011fi olumsuz etkileyecek \u015fekilde g\u00f6r\u00fclmesi gerekmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size wp-block-paragraph\">1.Detaylara dikkat edememe, okul veya i\u015fte dikkatsiz hatalar yapma<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size wp-block-paragraph\">2.Uzun s\u00fcre dikkatini s\u00fcrd\u00fcrmekte zorlanma<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size wp-block-paragraph\">3.Do\u011frudan konu\u015fuldu\u011funda dinlemiyormu\u015f gibi g\u00f6r\u00fcnme<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size wp-block-paragraph\">4.Talimatlar\u0131 takip edememe ve g\u00f6revleri tamamlayamama<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size wp-block-paragraph\">5.G\u00f6rev ve aktiviteleri d\u00fczenlemekte zorlanma<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size wp-block-paragraph\">6.S\u00fcrekli zihinsel \u00e7aba gerektiren g\u00f6revlerden ka\u00e7\u0131nma veya ho\u015flanmama<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size wp-block-paragraph\">7.E\u015fyalar\u0131 kaybetme (\u00f6rn. okul malzemeleri, anahtarlar)<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size wp-block-paragraph\">8.D\u0131\u015f uyaranlarla kolayca dikkatin da\u011f\u0131lmas\u0131<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size wp-block-paragraph\">9.G\u00fcnl\u00fck aktivitelerde unutkanl\u0131k<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>B.Hiperaktivite ve D\u00fcrt\u00fcsellik Belirtileri<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size wp-block-paragraph\">En az 6 ay s\u00fcreyle, geli\u015fim d\u00fczeyiyle uyumsuz olacak ve g\u00fcnl\u00fck i\u015flevselli\u011fi olumsuz etkileyecek \u015fekilde g\u00f6r\u00fclmesi gerekmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size wp-block-paragraph\">1. Elleri ve ayaklar\u0131 k\u0131p\u0131rdatma, oturdu\u011fu yerde k\u0131p\u0131rdanma<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size wp-block-paragraph\">2. Uygun olmayan ortamlarda oturmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrememe<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size wp-block-paragraph\">3. Uygun olmayan zamanlarda ko\u015fma veya t\u0131rmanma (ergenlerde\/b\u00fcy\u00fcklere huzursuzluk hissi)<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size wp-block-paragraph\">4. Sakin bir \u015fekilde oyun oynayamama veya bo\u015f zaman aktiviteleri s\u00fcrd\u00fcrememe<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size wp-block-paragraph\">5. S\u00fcrekli hareket halinde olma (motor tak\u0131nt\u0131 gibi)<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size wp-block-paragraph\">6. \u00c7ok konu\u015fma<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size wp-block-paragraph\">7. Sorular tamamlanmadan cevap verme<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size wp-block-paragraph\">8. S\u0131ras\u0131n\u0131 beklemekte zorlanma<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size wp-block-paragraph\">9. Ba\u015fkalar\u0131n\u0131n s\u00f6z\u00fcn\u00fc kesme veya oyunlar\u0131na, etkinliklerine m\u00fcdahale etme<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size wp-block-paragraph\">DEHB, yeni ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f bir durum olmamas\u0131na ra\u011fmen, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde ebeveynler ve \u00f6\u011fretmenler s\u0131k\u00e7a \u201cSon y\u0131llarda \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z neden bu kadar dikkatsiz ve hiperaktif hale geldi?\u201d sorusunu sormakta ve bu durumun sanki modern \u00e7a\u011f\u0131n bir sonucuymu\u015f gibi alg\u0131lanmas\u0131na neden olmaktad\u0131r. Oysa DEHB\u2019li \u00e7ocuklar ge\u00e7mi\u015fte de vard\u0131; ancak o d\u00f6nemde farkl\u0131 kavramlarla tan\u0131mlan\u0131yorlard\u0131. \u00d6rne\u011fin, bu \u00e7ocuklara \u201cinat\u00e7\u0131\u201d ya da \u201cs\u00f6z dinlemeyen\u201d gibi etiketler verilmekteydi (Stark-St\u00e4dele, 2005; akt. S.K. \u00d6zmen 2010).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size wp-block-paragraph\">\u00dclkemizde yap\u0131lan bir ara\u015ft\u0131rmaya g\u00f6re Camcio\u011flu, T. vd., (2011), Ya\u015fam boyu DEHB belirtileri g\u00f6steren anne-babalar\u0131n \u00e7ocuklar\u0131nda ek tan\u0131 s\u0131kl\u0131\u011f\u0131, ya\u015fam boyu DEHB belirtisi olmayan anne-babalar\u0131n \u00e7ocuklar\u0131ndan anlaml\u0131 oranda y\u00fcksek bulunmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size wp-block-paragraph\">DEHB belirtisi olmayan anne-babalar\u0131n \u00e7ocuklar\u0131ndan anlaml\u0131 oranda y\u00fcksek bulunmu\u015ftur Ya\u015fam boyu DEHB belirtileri g\u00f6steren anne-babalar\u0131n \u00e7ocuklar\u0131nda ek tan\u0131 s\u0131kl\u0131\u011f\u0131, ya\u015fam boyu DEHB belirtisi olmayan anne-babalar\u0131n \u00e7ocuklar\u0131ndan anlaml\u0131 oranda y\u00fcksek bulunmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size wp-block-paragraph\">Yani bu demek oluyor ki DEHB kal\u0131tsal olarak ta aktar\u0131lmaya m\u00fcsaittir. DEHB\u2019li \u00e7ocuklar\u0131n birinci derece akrabalar\u0131yla yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalarda antisosyal ki\u015filik bozuklu\u011fu, duygudurum bozukluklar\u0131 ile alkol ve madde kullan\u0131m\u0131n\u0131n daha s\u0131k oldu\u011fu bildirilmektedir. Bu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n sonu\u00e7lar\u0131 DEHB\u2019li \u00e7ocuklar\u0131n izleme ve tedavi yakla\u015f\u0131m\u0131nda, anne-babalarda DEHB ve di\u011fer ruhsal bozukluklar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n incelenmesi, anne-babal\u0131k i\u015flevleri ve tutumlar\u0131n\u0131n ayd\u0131nlat\u0131lmas\u0131na y\u00f6nelik de\u011ferlendirme yap\u0131lmas\u0131n\u0131n ve gerekli g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde anne babalar\u0131n da tedavilerinin sa\u011flanmas\u0131n\u0131n, \u00e7ocu\u011fun DEHB belirtilerinin tedavisine ve gidi\u015fine olumlu katk\u0131 sa\u011flayabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size wp-block-paragraph\">G\u00fcn\u00fcm\u00fczde H. M. Alvey. vd., (2024) taraf\u0131ndan yap\u0131lan bir \u00e7al\u0131\u015fmada ise Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, 18-25 ya\u015f aral\u0131\u011f\u0131nda, \u00e7ocukluklar\u0131n\u0131 DEHB&#8217;li ebeveynlerle ge\u00e7irmi\u015f 16 gen\u00e7 yeti\u015fkinle yar\u0131 yap\u0131land\u0131r\u0131lm\u0131\u015f g\u00f6r\u00fc\u015fmeler yaparak tematik analiz y\u00f6ntemiyle bulgular\u0131 de\u011ferlendirmi\u015ftir. \u00c7al\u0131\u015fma, ebeveyn DEHB&#8217;sinin \u00e7ocuklar\u0131n ebeveyn alg\u0131s\u0131n\u0131 ve genel geli\u015fimini nas\u0131l etkiledi\u011fini inceleyerek literat\u00fcrdeki \u00f6nemli bir bo\u015flu\u011fu doldurmay\u0131 ama\u00e7lamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size wp-block-paragraph\">Ara\u015ft\u0131rma Sorular\u0131:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size wp-block-paragraph\">1. DEHB\u2019li ebeveynlerin \u00e7ocuklar\u0131, bu durumu nas\u0131l alg\u0131lamaktad\u0131r?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size wp-block-paragraph\">2. DEHB\u2019li bir ebeveynle b\u00fcy\u00fcmenin getirdi\u011fi zorluklar nelerdir?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size wp-block-paragraph\">3. Ebeveyn DEHB&#8217;sinin \u00e7ocuklar \u00fczerindeki uzun vadeli psikolojik ve duygusal etkileri nelerdir?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size wp-block-paragraph\">\u00c7al\u0131\u015fma, ebeveyn DEHB\u2019sinin \u00e7ocuklar \u00fczerindeki etkisinin anla\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00f6nemine vurgu yaparak, aile temelli m\u00fcdahalelerin gereklili\u011fini ortaya koymaktad\u0131r. Kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n \u00e7o\u011fu ba\u015fa \u00e7\u0131kma yollar\u0131 geli\u015ftirmi\u015f ve hayatlar\u0131na devam etmi\u015f olsa da, bulgular bu ailelerin daha fazla destek ve fark\u0131ndal\u0131\u011fa ihtiya\u00e7 duydu\u011funu g\u00f6stermektedir. Kat\u0131l\u0131mc\u0131lar, ebeveynlerinin s\u00f6z verdikleri bir etkinli\u011fe gitmeyi unutmalar\u0131 ya da finansal sorumluluklar\u0131n\u0131 yerine getirememeleri gibi olaylar\u0131 tekrar tekrar deneyimlediklerini, bunun da g\u00fcven ili\u015fkisini zedeledi\u011fini belirtmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size wp-block-paragraph\">Makalede ge\u00e7en ve tematik analizde \u00f6nemli bir yer tutan, annesinin onu bir benzin istasyonunda unutmas\u0131 ile ilgili \u00f6rnek, kat\u0131l\u0131mc\u0131n\u0131n kendilik de\u011feri, ihmal ve g\u00fcvensizlik hissi ile ili\u015fkilendirdi\u011fi \u00f6nemli bir epiphany (fark\u0131ndal\u0131k) an\u0131n\u0131 temsil ediyordu. \u0130\u015fte o k\u0131sm\u0131n T\u00fcrk\u00e7eye \u00e7evrilmi\u015f hali:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size wp-block-paragraph\">&#8220;Tabii ki bir araban\u0131n i\u00e7indeki yolculu\u011fa aktif bir kat\u0131l\u0131mc\u0131 olmam\u0131n \u00f6nemli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 fark ettim, \u00e7\u00fcnk\u00fc annem beni bir benzin istasyonunda unutmu\u015ftu.&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size wp-block-paragraph\">&#8220;Annemin beni bir benzin istasyonunun tuvaletinde unuttu\u011fu o g\u00fcn\u00fc hat\u0131rl\u0131yorum. K\u00fc\u00e7\u00fckken bu bana sadece komik bir an\u0131 gibi gelmi\u015fti. Ama b\u00fcy\u00fcd\u00fck\u00e7e, bu olay\u0131n asl\u0131nda benim kendimi nas\u0131l g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fc \u015fekillendirdi\u011fini fark ettim. Sanki fark edilmesi veya hat\u0131rlanmas\u0131 gereken biri de\u011filmi\u015fim gibi hissettirdi. Bu sadece bir defal\u0131k bir hata de\u011fildi; hayat\u0131m boyunca annemin unutkanl\u0131\u011f\u0131, benim i\u00e7in \u00f6nemli olan \u015feyleri hat\u0131rlayamamas\u0131 ya da bana verdi\u011fi s\u00f6zleri tutamamas\u0131 nedeniyle ben hep g\u00f6r\u00fcnmez gibi hissettim.&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size wp-block-paragraph\">Bu al\u0131nt\u0131, \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n &#8220;Varolu\u015fsal Etki&#8221; temas\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olarak ele al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131. Kat\u0131l\u0131mc\u0131, \u00e7ocukken bu olay\u0131 e\u011flenceli veya \u00f6nemsiz bir detay olarak g\u00f6rm\u00fc\u015f olsa da, yeti\u015fkinlikte bunun onun \u00f6z-de\u011feri ve g\u00fcven duygusunu nas\u0131l \u015fekillendirdi\u011fini fark etti\u011fini ifade ediyor. Benzin istasyonunda unutulma deneyimi, ki\u015finin hayat\u0131 boyunca kendisini \u00f6nemsiz, g\u00f6r\u00fcnmez veya unutulabilir biri gibi hissetmesine neden olan daha b\u00fcy\u00fck bir paterni simgeliyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size wp-block-paragraph\">Bu gibi an\u0131lar, \u00e7ocuklukta genellikle hafife al\u0131nan veya normalle\u015ftirilen olaylar\u0131n, yeti\u015fkinlikte nas\u0131l derin psikolojik etkiler b\u0131rakabilece\u011fini g\u00f6steren \u00f6nemli bir bulgu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size wp-block-paragraph\"><strong>Peki Neler Yapmal\u0131y\u0131z?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size wp-block-paragraph\">Dikkat Eksikli\u011fi ve Hiperaktivite Bozuklu\u011fu (DEHB), yaln\u0131zca bireyin de\u011fil, ayn\u0131 zamanda ailesinin, sosyal \u00e7evresinin ve genel ya\u015fam kalitesinin etkilendi\u011fi bir durumdur. DEHB\u2019li bireylerin, \u00f6zellikle \u00e7ocukluk \u00e7a\u011f\u0131ndan itibaren do\u011fru \u015fekilde y\u00f6nlendirilmesi, onlar\u0131n hayatlar\u0131n\u0131 daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde s\u00fcrd\u00fcrebilmeleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan kritik \u00f6neme sahiptir. Ebeveynlerin ve \u00f6\u011fretmenlerin fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131, erken m\u00fcdahale s\u00fcre\u00e7lerinin desteklenmesi ve bireyin hem psikoterapi hem de gerekti\u011finde farmakolojik destekle tedavi edilmesi, bu s\u00fcre\u00e7te izlenmesi gereken temel ad\u0131mlard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size wp-block-paragraph\"><strong>1. Aileler ve \u00d6\u011fretmenler \u0130\u00e7in Fark\u0131ndal\u0131k ve E\u011fitim<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size wp-block-paragraph\">DEHB\u2019nin bir karakter kusuru veya disiplinsizlikten kaynaklanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamak, \u00e7ocuklara daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir yakla\u015f\u0131m geli\u015ftirmek i\u00e7in temel bir ad\u0131md\u0131r. Ne yaz\u0131k ki, toplumda h\u00e2l\u00e2 <strong>&#8220;yaramaz \u00e7ocuk&#8221;, &#8220;tembel&#8221;, &#8220;dikkatsiz&#8221;<\/strong> gibi etiketler, DEHB\u2019li bireylerin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 zorluklar\u0131 g\u00f6z ard\u0131 edebilmektedir. Halbuki, bu \u00e7ocuklar uygun bir e\u011fitim ve y\u00f6nlendirme ile ba\u015far\u0131l\u0131 bireyler haline gelebilirler.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ebeveynler i\u00e7in \u00f6neriler:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li class=\"has-small-font-size\"><strong>Rutin olu\u015fturmak:<\/strong> DEHB\u2019li \u00e7ocuklar i\u00e7in g\u00fcnl\u00fck rutinler belirlemek, onlar\u0131n zaman y\u00f6netimi becerilerini geli\u015ftirmesine yard\u0131mc\u0131 olur.<\/li>\n\n\n\n<li class=\"has-small-font-size\"><strong>Net ve anla\u015f\u0131l\u0131r talimatlar vermek:<\/strong> \u00c7ocuklar\u0131n g\u00f6revleri ve sorumluluklar\u0131 net bir \u015fekilde anlamas\u0131n\u0131 sa\u011flamak, onlara g\u00f6revlerini yerine getirme konusunda rehberlik eder.<\/li>\n\n\n\n<li class=\"has-small-font-size\"><strong>\u00d6d\u00fcl ve motivasyon sistemleri kullanmak:<\/strong> K\u00fc\u00e7\u00fck ba\u015far\u0131lar\u0131n \u00f6d\u00fcllendirilmesi, \u00e7ocuklar\u0131n motivasyonlar\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131r.<\/li>\n\n\n\n<li class=\"has-small-font-size\"><strong>Sab\u0131rl\u0131 olmak ve olumsuz davran\u0131\u015flar\u0131 cezaland\u0131rmaktan ka\u00e7\u0131nmak:<\/strong> DEHB\u2019li bireyler, zaman zaman istemsiz hatalar yapabilirler. Bu durumun, onlar\u0131n bilin\u00e7li bir tercihi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul etmek \u00f6nemlidir.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u00d6\u011fretmenler i\u00e7in \u00f6neriler:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li class=\"has-small-font-size\"><strong>S\u0131n\u0131f i\u00e7i d\u00fczenlemeler yapmak:<\/strong> DEHB\u2019li \u00e7ocuklar\u0131n s\u0131n\u0131f ortam\u0131nda daha rahat odaklanabilmeleri i\u00e7in onlar\u0131 \u00f6\u011fretmene daha yak\u0131n oturtmak, dikkat da\u011f\u0131t\u0131c\u0131 unsurlar\u0131 en aza indirmek faydal\u0131d\u0131r.<\/li>\n\n\n\n<li class=\"has-small-font-size\"><strong>G\u00f6rsel ve i\u015fitsel materyaller kullanmak:<\/strong> \u00d6\u011frenme s\u00fcrecini daha etkili hale getirmek i\u00e7in farkl\u0131 duyusal uyaranlar kullan\u0131labilir.<\/li>\n\n\n\n<li class=\"has-small-font-size\"><strong>Sab\u0131rl\u0131 ve anlay\u0131\u015fl\u0131 olmak:<\/strong> \u00c7ocuklar\u0131n bireysel farkl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurarak esnek \u00f6\u011fretim y\u00f6ntemleri geli\u015ftirmek \u00f6nemlidir.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>2. Psikoterapi ve Davran\u0131\u015fsal M\u00fcdahaleler<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size wp-block-paragraph\">DEHB\u2019nin y\u00f6netiminde <strong>bili\u015fsel davran\u0131\u015f\u00e7\u0131 terapi (BDT)<\/strong> ve <strong>psikoe\u011fitim<\/strong> olduk\u00e7a etkili y\u00f6ntemler aras\u0131nda yer al\u0131r. \u00d6zellikle \u00e7ocukluk d\u00f6neminde erken m\u00fcdahale ile uygulanan terapi teknikleri, bireyin d\u00fcrt\u00fc kontrol\u00fcn\u00fc geli\u015ftirmesine, dikkat s\u00fcresini art\u0131rmas\u0131na ve sosyal ili\u015fkilerini g\u00fc\u00e7lendirmesine yard\u0131mc\u0131 olabilir (Barkley, R. A., 2015).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Psikoterapinin katk\u0131lar\u0131:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li class=\"has-small-font-size\"><strong>Dikkat ve odaklanma becerilerini geli\u015ftirme<\/strong><\/li>\n\n\n\n<li class=\"has-small-font-size\"><strong>D\u00fcrt\u00fc kontrol\u00fcn\u00fc art\u0131rma<\/strong><\/li>\n\n\n\n<li class=\"has-small-font-size\"><strong>Zaman y\u00f6netimi becerilerini geli\u015ftirme<\/strong><\/li>\n\n\n\n<li class=\"has-small-font-size\"><strong>\u00d6zg\u00fcveni art\u0131rma ve sosyal ili\u015fkileri g\u00fc\u00e7lendirme<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>3. DEHB ve Psikofarmakolojik Tedavi Se\u00e7enekleri<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size wp-block-paragraph\">DEHB\u2019nin tedavisinde farmakolojik destek, belirli durumlarda etkili ve gerekli olabilmektedir. T\u00fcrkiye\u2019de DEHB tedavisinde kullan\u0131lan ba\u015fl\u0131ca ila\u00e7lar \u015funlard\u0131r:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>1. Uyar\u0131c\u0131 ila\u00e7lar (Stimulantlar)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li class=\"has-small-font-size\"><strong>Metilfenidat (Ritalin, Concerta, Medikinet)<\/strong><\/li>\n\n\n\n<li class=\"has-small-font-size\"><strong>Lisdexamfetamin (Venvanse)<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size wp-block-paragraph\">Bu ila\u00e7lar, beynin <strong>dopamin<\/strong> ve <strong>norepinefrin<\/strong> seviyelerini d\u00fczenleyerek bireyin dikkat s\u00fcresini uzatmas\u0131na ve d\u00fcrt\u00fc kontrol\u00fcn\u00fc sa\u011flamas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>2. Uyar\u0131c\u0131 olmayan ila\u00e7lar<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li class=\"has-small-font-size\"><strong>Atomoksetin (Strattera)<\/strong><\/li>\n\n\n\n<li class=\"has-small-font-size\"><strong>Guanfasin (Intuniv)<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size wp-block-paragraph\">Bu ila\u00e7lar, uyar\u0131c\u0131 ila\u00e7lar\u0131 tolere edemeyen veya farkl\u0131 yan etkiler ya\u015fayan bireyler i\u00e7in alternatif tedavi se\u00e7ene\u011fi sunar. \u00d6zellikle <strong>atomoksetin<\/strong>, uzun s\u00fcreli kullan\u0131mda DEHB semptomlar\u0131n\u0131n hafifletilmesine yard\u0131mc\u0131 olabilir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>3. Antidepresanlar (Baz\u0131 \u00f6zel durumlarda kullan\u0131l\u0131r)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li class=\"has-small-font-size\"><strong>Bupropion (Wellbutrin)<\/strong><\/li>\n\n\n\n<li class=\"has-small-font-size\"><strong>Venlafaksin (Efexor)<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size wp-block-paragraph\">Bunlar, \u00f6zellikle DEHB ile birlikte <strong>anksiyete veya depresyon<\/strong> gibi ek psikiyatrik durumlar\u0131n bulundu\u011fu hastalarda kullan\u0131labilmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size wp-block-paragraph\">\u0130la\u00e7 tedavisi her birey i\u00e7in farkl\u0131 etkilere sahip olabilece\u011finden, <strong>bir psikiyatrist taraf\u0131ndan de\u011ferlendirilerek ve d\u00fczenli takip edilerek kullan\u0131lmas\u0131 gerekmektedir<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size wp-block-paragraph\"><strong>Sonu\u00e7 ve \u00d6neriler<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size wp-block-paragraph\">DEHB, bireyin akademik, sosyal ve mesleki ya\u015fam\u0131n\u0131 etkileyebilecek <strong>karma\u015f\u0131k ve multidisipliner bir bozukluktur<\/strong>. Ancak, <strong>do\u011fru destek mekanizmalar\u0131 ve m\u00fcdahalelerle y\u00f6netilebilir bir durumdur<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li class=\"has-small-font-size\"><strong>Erken tan\u0131<\/strong>, bireyin ya\u015fam kalitesini art\u0131rmada kritik bir rol oynar.<\/li>\n\n\n\n<li class=\"has-small-font-size\"><strong>Ailelerin ve \u00f6\u011fretmenlerin bilin\u00e7lendirilmesi<\/strong>, \u00e7ocuklar\u0131n desteklenmesini sa\u011flar.<\/li>\n\n\n\n<li class=\"has-small-font-size\"><strong>Psikoterapi ve davran\u0131\u015fsal m\u00fcdahaleler<\/strong>, bireyin g\u00fcnl\u00fck ya\u015fam becerilerini geli\u015ftirmesine yard\u0131mc\u0131 olur.<\/li>\n\n\n\n<li class=\"has-small-font-size\"><strong>Farmakolojik tedavi<\/strong>, belirli vakalarda dikkat ve d\u00fcrt\u00fc kontrol\u00fc sa\u011flamak i\u00e7in etkili olabilir.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ben, <strong>psikoterapi hizmeti vererek DEHB tan\u0131s\u0131 alm\u0131\u015f bireylerin dikkat, odaklanma ve d\u00fcrt\u00fc kontrol\u00fcn\u00fc geli\u015ftirmelerine yard\u0131mc\u0131 olmaktay\u0131m.<\/strong> Ayr\u0131ca, <strong>MOXO Dikkat \u00d6l\u00e7\u00fcm Testi uygulay\u0131c\u0131s\u0131 olarak DEHB \u00f6n tan\u0131s\u0131 koyma s\u00fcrecinde dan\u0131\u015fanlara destek sa\u011flamaktay\u0131m.<\/strong> E\u011fer DEHB belirtileri ya\u015f\u0131yor veya bu s\u00fcre\u00e7te destek almak istiyorsan\u0131z, <strong><a href=\"https:\/\/akepsikoloji.com.tr\/?page_id=24\" data-type=\"page\" data-id=\"24\">profesyonel bir de\u011ferlendirme ve terapi s\u00fcreci i\u00e7in ileti\u015fime ge\u00e7ebilirsiniz.<\/a><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; DEHB g\u00fcn\u00fcm\u00fcz d\u00fcnyas\u0131nda en \u00e7ok kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan \u00e7ocukluk hastal\u0131klar\u0131ndan bir psikiyatrik bozukluklar\u0131 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":130,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"image","meta":{"_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"footnotes":""},"categories":[20],"tags":[28,33,10,25,26,32,31,30,23,27,29],"class_list":["post-129","post","type-post","status-publish","format-image","has-post-thumbnail","hentry","category-blog-yazisi","tag-aile","tag-akademi","tag-bilimsellik","tag-dehb","tag-dikkat-eksikligi","tag-hiperaktivite","tag-kalitim","tag-okul","tag-psikoloji","tag-psikolojik-danismanlik","tag-tedavi","post_format-post-format-image"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akepsikoloji.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/129","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akepsikoloji.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akepsikoloji.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akepsikoloji.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akepsikoloji.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=129"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/akepsikoloji.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/129\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":139,"href":"https:\/\/akepsikoloji.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/129\/revisions\/139"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akepsikoloji.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/130"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akepsikoloji.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=129"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akepsikoloji.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=129"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akepsikoloji.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=129"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}